Όταν η καρδιά πάλλεται, προωθεί το αίμα στις αρτηρίες και από τις αρτηρίες το αίμα διανέμεται σε όλο το σώμα. Το αίμα, που κυκλοφορεί μέσα στις αρτηρίες, πιέζει το τοίχωμα της αρτηρίας και η πίεση αυτή ονομάζεται αρτηριακή. Η αρτηριακή πίεση που καταγραφετε είναι συστολική ή διαστολική.
Συστολική αρτηριακή πίεση είναι η μέγιστη πίεση που ασκείται στις αρτηρίες κατά τη συστολή της καρδιάς, όταν δηλαδή η καρδιά στέλνει αίμα σε όλο το σώμα. Διαστολική αρτηριακή πίεση είναι η πίεση που ασκείται στις αρτηρίες, όταν η καρδιά διαστέλλεται (γεμίζει αίμα). Η αρτηριακή πίεση μεταβάλλεται κατά την διάρκεια της ημέρας και πολλές φορές είναι υψηλή χωρίς προειδοποιητικά σημάδια. Συνήθως όταν ξαπλώνουμε ή κοιμόμαστε,η αρτηριακή πίεση είναι χαμηλη <120, ενώ ,όταν γυμναζόμαστε ή όταν είμαστε συναισθηματικά φορτισμένοι, είναι υψηλή>140.Αυτες οι μεταβολές στις τιμές της αρτηριακής πίεσης είναι παροδικές και θεωρούνται φυσιολογικές, εφόσον οι τιμές παραμένουν εντός των φυσιολογικών ορίων.
Τι ονομάζεται υψηλή αρτηριακή πίεση;
Η υψηλή αρτηριακή πίεση ονομάζεται και υπέρταση και κυμαίνεται πάνω από τα φυσιολογικά όρια. Τα φυσιολογικά όρια της αρτηριακής είναι για την συστολική 140 και για την διαστολική 80. Σεασθενείς που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη η βέλτιστη τιμή της συστολικής αρτηριακής πίεσης είναι 130 mmHg., ενώ σε πιο ηλικιωμένους ασθενείς>65 η βέλτιστη τιμή κυμαίνεται μεταξύ 130–140 mmHg. ενώ η τιμή της διαστολικής αρτηριακής πίεσης πρέπει να είναι μικρότερη από<85 mmHg.
Οι φυσιολογικές τιμές της αρτηριακής πίεσης και οι κατηγορίες της υπέρτασης
| Κατηγορίες |
Συστολική (mmHg) |
Διαστολική (mmHg) |
| Ιδανική |
<120 |
<80 |
| Φυσιολογικη |
120–129 |
80–84 |
| Υψηλή φυσιολογική |
130–139 |
85–89 |
| Υπέρταση 1 βαθμού |
140–159 |
90–99 |
| Υπέρταση 2 βαθμού |
160–179 |
100–109 |
| Υπέρταση 3 βαθμού |
≥180 |
≥110 |
| Μεμονωμένη συστολική υπέρταση |
≥140 |
<90 |
Πως μπορείτε να καταλάβετε ότι έχετε υψηλή αρτηριακή πίεση;
Συχνά η υψηλή αρτηριακή πίεση δεν έχει συμπτώματα ,για αυτό και είναι απαραίτητο να μετρούμε την πίεση μας σε τακτικά χρονικά διαστήματα (τουλάχιστον 2 φορές την ημέρα)
- Πιθανά συμπτώματα υψηλής αρτηριακής πίεσης είναι:
- Πονοκέφαλος
- Ζάλη
- Δυσκολία στην αναπνοή
- Εφίδρωση
Αυξημένη αρτηριακή πίεση μπορούν να παρουσιάσουν όλοι οι άνθρωποι ανεξαρτήτως ηλικίας. Μερικοί από τους παράγοντες που συντελούν στην εμφάνιση υψηλής αρτηριακής πίεσης είναι :
- Θετικό οικογενειακό ιστορικό
- Ιστορικό καρδιόπαθειας
- Ασθενείς που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη
- Ασθενείς με νεφρική νόσο
- Ασθενείς με υψηλή χοληστερίνη
- Γυναίκες που λαμβάνουν αντισυλληπτικά
- Ασθενείς με ρευματική νόσο όπως ο ερυθηματωδης λύκος
Η υψηλή αρτηριακή πίεση συναρτάται άμεσα με την κατανάλωση αλκοολούχων ποτών ή τροφών που περιέχουν αλάτι, με υψηλή χοληστερίνη, με αυξημένο στρες σε ανθρώπους με καθιστικό στυλ ζωής και σε ασθενείςμε παχυσαρκία.
Τι μπορεί να συμβεί εάν έχουμε υψηλή αρτηριακή πίεση;
Η υψηλή αρτηριακή πίεση προκαλεί βλάβη στο τοίχωμα τη ςαρτηρίας με αποτέλεσμα την εμφάνιση αρτηριοσκλήρυνσης. Η αρτηριοσκλήρυνση προκαλεί:
- Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο
- Έμφραγμα του μυοκαρδίου
- Νεφρική ανεπάρκεια
- Περιφερική αρτηριακή νόσο
- Σεξουαλική ανικανότητα
- Βλάβη στα μάτια
Προς αποφυγή των παραπάνω νοσημάτων συνιστάται:
- Φαρμακευτικήαγωγή σε καθημερινή βάση
- Τακτική μέτρηση Αρτηριακής πίεσης
- Άσκηση 30-60 λεπτά 3-4 φορές την εβδομάδα
- Μείωση κατανάλωσης του αλατιού στο φαγητό <5γρ την ημέρα (μία δόση αλατιού ίση με μια κουταλιά του τσαγιού περιέχει 2.5 γρ αλάτι).
- Κατανάλωση τροφών , οι οποίες περιέχουν κάλιο ( μπανάνα, πορτοκάλια, πατάτες, ντομάτες)
- Υγιεινή διατροφή :ψάρι, λαχανικά και ακόρεστα λιπαρά
- Μείωση του άγχους
- Μείωση της κατανάλωσης αλκοολούχων ποτών(έως 5 μπύρες την εβδομάδα , ή 5 ποτήρια κρασί την εβδομάδα για τους άντρες και από 3 για τις γυναίκες την εβδομάδα )
- Διακοπή καπνίσματος
- Διατήρηση σωματικού βάρους σε φυσιολογικά επίπεδα: ο δείκτης μάζας σώματος (ΒΜΙ)σε ιδανική κατάσταση είναι 20-25κγ/μ2 και η περιφέρεια μέσης στους άντρες είναι <95εκ και στις γυναίκες <80εκ .
- Ο δείκτης μάζας σώματος(ΒΜΙ) υπολογίζεται ως εξής :διαιρούμε το βάρος (σε κιλά) με το τετράγωνο το ύψους (σε μέτρα).
ΕΙΔΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ
- Υπέρταση κυήσεως: Εμφανίζεται συνήθως μετά την 20 η εβδομάδα σε γυναίκες με προϋπάρχουσα υπέρταση ,παραμένει και μετά την 6 η εβδομάδα από την ημέρα του τοκετού και συνοδεύεται με πρωτεινουρία.
- Προ-εκλαμψία : εμφάνιση υπέρτασης κατά την κύηση με σημαντική πρωτεινουρία>0.3γρ/24ωρο που εμφανίζεται συνήθως κατά την πρώτη κύηση ή σε κύηση με πάνωαπό 1 έμβρυο ή σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη ήνεφρικήνόσο .
- 3. Υπέρταση που εμφανίζεται για πρώτη φορά μετά την 6 η εβδομάδα της κυήσεως.
Οι γυναίκες που κυοφορούν ή που θηλάζουν πρέπει να ακολουθούν ειδική αντιυπερτασική αγωγή για να διασφαλισθεί η υγεία του εμβρύου ή του νεογνού.
Υπέρταση και σεξουαλική δυσλειτουργία
Η σεξουαλική δυσλειτουργία, οποία έχει αρνητική επίπτωση στη ζωή τόσο των ανδρών όσο και των γυναικών, συναρτάται συχνά με την αρτηριακή υπέρταση. Η ίδια η σεξουαλική δυσλειτουργία αποτελεί συχνά πρώιμη ένδειξη αγγειακής νόσου, η οποία μπορεί να προκαλέσει καρδιακά νοσήματα.
Σεξουαλική δυσλειτουργία προκαλεί επίσης η θεραπευτική αγωγή με αντιυπερτασικά φάρμακα. Η λήψη φαρμάκων, όπως π.χ. το βιάγκρα, προς βελτίωση της στυτικής λειτουργίας, είναι ασφαλής σε υπερτασικούς ασθενείς, ωστόσο αντενδείκνυνται στην περίπτωση που ασθενής ακολουθεί αγωγή που περιλαμβάνει νιτρώδη.
Γράφει ο Dr Χαράλαμπος Κάββουρας M.D,Msc, PhD, FSCAI
Επεμβατικός Καρδιολόγος Ενηλίκων
Παιδοκαρδιολόγος
Εξειδίκευση στις Συγγενείς Καρδιοπάθειες Ενηλίκων και Παίδων
Επιστημονικός Συνεργάτης του ΜΗΤΕΡΑ
Επιστημονικός Συνεργάτης Πολυιατρεια Αιγαίου
